السيد موسى الشبيري الزنجاني
4186
كتاب النكاح ( فارسى )
است آيا ولىّ مىتواند به خاطر هواهاى نفسانى خودش ، غير اصلح را انتخاب كند ؟ مرحوم سيد مىفرمايند : « يشكل الصحّة » ولى مرحوم آقاى خويى و مرحوم آقاى حكيم مشكل بودن را خلاف اطلاق روايات دانسته و آن را بلامانع مىدانند . « 1 » 4 - نظر استاد مد ظلّه البته لزومى ندارد ولىّ تلاشى در پيدا نمودن اصلح بنمايد ولى در جايى كه صالح و اصلح - هر دو - فراهم باشند و پدر براى جهات نفسانى خود جلوى اصلح را بگيرد اين شبيه اضرار است يعنى جايى كه زمينه تحقق منفعت حاصل است ، پشت پا زدن به چنين منافعى عرفاً اضرار محسوب مىشود و اخذ به اطلاقات در اين گونه موارد روشن نيست . در صحيحه ابو حمزه ثمالى در مسأله ولايت پدر ، امام باقر عليه السلام مىفرمايند : « انّ اللَّه لا يحبّ الفساد » و اگر پدر مرتبه پايينتر را براى دختر يا پسر انتخاب كند وقتى اينها بزرگ شوند و مطلع گردند ممكن است زمينهاى براى بروز مشكلات و اختلافات گردد كه اين خود فساد محسوب مىشود و خداوند فساد را دوست ندارد . و اصولًا مسأله ولايت پدر بلكه جدّ از تأسيسات شرع نيست بلكه امرى عقلائى و ارتكاز فطرى است . بله نفى ولايت برادر و عمو شرعى است ، ولى ولايت داشتن پدر سابقهدار است و تمدّن بشريت يك نحوه ولايت و سرپرستى براى پدر نسبت به فرزند قائل بوده است . و در تمام قوانين دنيا سرپرست بايد رعايت اين گونه جهات را بنمايد و اگر ردع بخصوصى در مورد اين شرايط از شارع مقدس نرسيده باشد ، موافقت شارع به دست مىآيد .
--> ( 1 ) - قال السيد الخوئى : فإن مقتضى اطلاقات الادلة السالمة من المقيد و الشاملة للفرض هو الحكم بالصحة و النفوذ . ( كتاب النكاح ، ص 283 ) و قال السيد الحكيم : و من ذلك يظهر نفى الاشكال الذي ذكره المصنف بقوله « بل يشكل . . . فإنّ اطلاق الادلة محكم . ( مستمسك ، ج 14 ، ص 457 )